Kontakt

Adresa:

zgrada Vlade
VI sprat, 605/A
Trg Majke Tereze b.b.
10 000 Priština, Kosovo
Tel:+381 38 200 14 448
[email protected]

Foto galerija

Kratke činjenice

- Službeni jezici na Kosovu su albanski i srpski jezik.

- Jezik bilo koje zajednice koja čini najmanje pet procenata (5%) ukupnog stanovništva bilo koje općine imaće statue zvaničnog jezika.

- Jezik bilo koje zajednice koja čini najmanje tri procenta (3%) ukupnog stanovništva bilo koje općini ili jezik koji se tradicionalno govori u općini može se koristiti kao jezik u službenoj upotrebi.
 
- Turski jezik ima status službenog jezika u općini Prizren, kao tradicionalni jezik.

Promovisanje prava na jezik na Kosovu

15.10.2014

Tung, zdravo, merhaba, hello! Čućete pozdrave na albanskom, srpskom, turskom, romskom, bosanskom i na mnogo drugih jezika tokom podnevne šetnje u centru Prištine. To se dešava danas, 2014. godine. Situacija međutim nije bila ista 1999. godine. Upotreba drugih lokalnih jezika osim albanskog u Prištini mogla je da izazove užasne posledice.

26. septembra 2014. godine povodom Evropskog dana jezika, Misija OEBS-a na Kosovu i Kancelarija poverenika za jezike organizovali su prvi sajam jezika na otvorenom u centru Prištine, kako bi promovisali deset evropskih jezika, uključujući i pet koji se govore na Kosovu: albanski, srpski, bosanski, romski i turski.

Kosovo je 1999. godine bilo poprište međuetničkog sukoba u kojem je bilo više hiljada ubijenih, silovanih, nestalih i raseljenih lica. Međuetnički odnosi, uglavnom između kosovskih Albanaca i kosovskih Srba bili su u raspadu. Poštovanje za kulturu, jezik i nasleđe drugih ljudi bilo je malo.

Rehabilitacija nakon konflikta na Kosovu, u kojoj je Misija OEBS-a imala a i danas ima važnu ulogu, dovela je do određenih pozitivnih rezultata. Poboljšano poštovanje prava na jezik je jedan od tih rezultata.

Obezbeđivanje jednakosti

Zakon o upotrebi jezika usvojen je 2006. godine i predviđa jednak status albanskog i srpskog kao službenih jezika na Kosovu. Pored ova dva službena jezika, zakon takođe priznaje, i druge jezike koje govori više od tri odsto stanovništva na opštinskom nivou ili se tradicionalno koriste, kao službene ili jezike u službenoj upotrebi. Prema zakonu, ukoliko je to zatraženo u ovim opštinama usluge treba da se pružaju i na tim jezicima.

Ove odredbe su veoma važne, imajući u vidu da je mogućnost jedne zajednice da ima pristup uslugama i učestvuje u procesima odlučivanja na svom maternjem jeziku od suštinske važnosti za pomirenje, zaštitu prava zajednica kao i za očuvanje njihovog identiteta. Međutim postojanje pravnih odredbi samo po sebi nije dovoljno.

Poverenik za jezike

Nakon usvajanja Zakona o upotrebi jezika, vlada na Kosovu je 2007. godine osnovala Komisiju za jezike kako bi nadgledala primenu zakona. Međutim ovaj mehanizam nije imao budžet i stalno osoblje. Pomažući vladi da sprovede reformu jezičke politike, Misija OEBS-a se zalagala za osnivanje Kancelarije poverenika za jezike, institucije koja će imati stalno osoblje, finansijske resurse i političku podršku da nadgleda rad javnih institucija i pomogne im da poštuju pravne obaveze.

Kancelarija poverenika za jezike osnovana je 2012. godine, a Slaviša Mladenović je imenovan kao poverenik za jezike.


Slaviša Mladenović (r), poverenik za jezike

Slaviša Mladenović je imenovan kao poverenik za jezike 19. decembra 2012. godine. Završio je studije ekonomije i menadžmenta i stekao dodatno obrazovanje u oblasti osmišljavanja projekata i odnosa sa javnošću. Pre svog imenovanja radio je za Misiju OEBS-a na Kosovu. Pored srpskog koji je njegov maternji jezik, Slaviša tečno govori albanski i engleski.

Nakon toga usledio je niz programa obuka za osoblje kancelarije, uporedo sa javnim informativnim kampanjama o pravu na jezik kao i o pravu javnosti da podnese žalbe kancelariji poverenika za jezike ukoliko javne institucije ne poštuju zakon i ne pružaju usluge na svim službenim jezicima.

Poslednja u nizu medijskih aktivnosti koje promovišu prava na jezik na Kosovu i ulogu Kancelarije poverenika za jezike je film u trajanju od 15 minuta koji će se prikazivati na dva programa javnog emitera RTK-a, a biće takođe prikazivan i u školama kao i u institucijama.



Napredak je očigledan


Tokom prve godine svog rada kancelarija je primila svega četiri žalbe. U 2013. godini taj broj je porastao na deset. Kako su kancelarija i njeno promovisanje jačali broj žalbi u prvoj polovini 2014. godine iznosio je 46. Ohrabrujući znak je da su 36 slučajeva već rešeni u korist onih koji su žalbe podneli.

Institucije na Kosovu žele da poštuju Zakon o upotrebi jezika i da pružaju usluge na albanskom, srpskom i drugim jezicima, ali njima jednostavno nedostaju jezičke veštine ili resursi da to i urade, tako da problem opstaje.
Slaviša Mladenović, poverenik za jezike


Snažno podržavamo i zalažemo se za zaštitu prava na jezik i verujemo da je Kancelarija poverenika za jezike pravi mehanizam koji obezbeđuje da su prava na jezik zaštićena. Upravo ovo je razlog zašto podržavamo i nastavićemo da podržavamo kancelariju i poverenika.
Šef Misije OEBS-a na Kosovu, ambasador Jean-Claude Schlumberger


„Nastavićemo da podržavamo institucije i da im skrećemo pažnju na potrebu pružanja usluga na svim službenim jezicima,“ – dodao je Mladenović.

Natrag